Skip to main content
0 items | € 0,00
incl. verzendkosten

Oktober 2017: Zelf zaden kweken in vergetelheid geraakt

01 oktober 2017
Serai Bressers

Nog niet zo heel lang geleden was het telen van je eigen zaden een heel normaal onderdeel van tuinieren. Het maakte de cirkel van zaaien, planten, oogsten rond! De afgelopen decennia is het kweken van je eigen zaden echter in de vergetelheid geraakt en zo ook veel kennis en variëteiten.

Oktober 2017: Zelf zaden kweken in vergetelheid geraakt

Door het zelf winnen van zaad had men zaad dat perfect was aangepast aan de lokale omstandigheden. Dit zorgde voor een enorme diversiteit aan zaden, en een grote voedsel zekerheid Mocht jouw zaad onverhoopt niet op komen, dan was er toch altijd wel iemand in de buurt, die wel werkend zaad had, en dus voedsel. Zo ontstond er dus een grote verscheidenheid aan lokale gewassen. Onze voedselzekerheid was zo grotendeels gewaarborgd.

Door de opschaling van de voedselproductie, wat mogelijk is geworden door onder andere de komst en het gebruik van fossiele brandstoffen, is het telen van eigen zaden, door boer of tuinierder, grotendeels gestopt. De meeste boeren kopen hun zaden in bij grote bedrijven. Het telen van zaden wordt nog wel gedaan door moestuinierders en de kleine zadenhuizen.

Het zelf telen en bewaren van je eigen zaad is iets wat goed past in de natuurlijke moestuin. Behoorlijk wat mensen zijn actief bezig om zaadvaste zaden te behouden, en leveren zo hun bijdrage van de grote diversiteit aan zaden. Dit doen ze in o.a. in ruilgroepen, ruilbeurzen en zadenbibliotheken.

Bij het zelf telen van zaden zijn er een aantal dingen belangrijk om te weten voordat je aan de slag gaat gaat telen. Niet elke plant werkt hetzelfde. Je hebt soorten waar je gemakkelijke zelf zaad van kunt oogsten en uiteraard de wat moeilijkere.

Ten eerste is het van belang belang dat je met zaadvast zaad werkt. Dat betekent zoveel dat je er voor moet zorgen dat de soort puur blijft, dat de eigenschappen van de plant behouden blijven. De nakomeling zullen dan exact dezelfde plant voortbrengen.

Niet al het zaad is zaadvast. Door de opschaling zijn grote zaadbedrijven zaden gaan ontwikkelen die standaard zijn, zaden die voor 1 soort klimaat of situatie ontwikkeld zijn. Dit noemen we de F1-hybriden. Dit zijn zaden die in het 'laboratorium' ontwikkeld zijn met een vaste vader- en moederplant. De ouderplanten geven de geselecteerde eigenschappen door aan de nakomeling van de eerste generatie en daarmee zijn alle nakomelingen uniform (standaard). Het zaad wat hieruit geoogst wordt, is niet zaadvast. Soms heeft het de eigenschap van de vaderplant en soms van de moeder en daarmee geven de nakomelingen hiervan nooit hetzelfde resultaat. F1-hybride zaden kunnen handig zijn voor de boer die alles op hetzelfde moment wil oogsten, maar onhandig voor de (moes)tuinierder, vooral als je zelf je zaad wilt winnen.

Ik gebruik geen F1-hybriden vanwege het feit dat je geen of weinig zaad ervan kunt oogsten. F1- Hybriden kunnen zich ook niet aanpassen aan de lokale en steeds veranderende omstandigheden, wat zaadvaste zaden wel kunnen.

Elk jaar bekwaam ik me erin, om steeds beter zaden te kweken. Ik verdiep me in de plant die ik wil oogsten, selecteer de gezondste plant, oogst het zaad, droog het en sla het op om volgend jaar weer te zaaien.

Als het zaad gewonnen is moet je ze nog bewaren. Zorg dat ze goed gelabeld zijn en donker, droog en koel bewaard worden. Dat kan heel goed in (al dan niet zelfgemaakte) zaadzakjes en bewaarblikken.

Door het vaak te doen krijg je er steeds meer handigheid in en help je mee om de diversiteit aan gewassen te behouden. Zaadvaste rassen zoals tomaat en erwten zijn makkelijk om zuiver te houden, voor pompoenen en courgette ligt dat ingewikkelder. Als je voor het eerst aan de slag gaat met zaden telen, kies dan de makkelijke, zelfbestuivende soorten zoals tomaat, erwten of sla. Al het zaad zelf oogsten is lastig. Als je zaad koopt, koop dan biologische en zaadvaste zaden van de kleinere zadenhuizen zoals de Bolster, de Nieuwetuin of Bingenheimer. Je kunt je ook aansluiten bij een zaadruilgroep in de buurt.

Wil je meer weten over zaden oogsten en bewaren houdt dan mijn site in de gaten, ik geef hier  lezingen en workshops over.

Serai Bressers- eetjetuin.nl

Nog niet zo heel lang geleden was het telen van je eigen zaden een heel normaal onderdeel van tuinieren. Het maakte de cirkel van zaaien, planten, oogsten rond! De afgelopen decennia is het kweken van je eigen zaden echter in de vergetelheid geraakt en zo ook veel kennis en variëteiten.
Het was een verrassende zomer met eerst een warme en droge periode en daarna veel regen en toch goede temperaturen. De kruiden in mijn eigen kruidentuin en die van Het Witte Kasteel in Loon op Zand tierden er echter welig op. Nadeel is wel, dat dan het onkruid (planten, die op de verkeerde plaats staan) ook heel hard groeit. Goed gereedschap en het wekelijks bijhouden ervan doen echter wonderen. De kruidentuin is zelfs in de nazomer nog steeds een plaatje met paarsbloeiende dropmunt, geurende zilverkaars, vrolijk gekleurde goudsbloemen, smeerwortel en de smaakvolle Oost-Indische kers.
Prachtige vlinders in allerlei kleuren en maten die elegant van bloem tot bloem dartelen. Bijen en hommels die zoemend in alle toonhoogten aan het werk zijn. Uitbundig bloeiende planten, de een nog kleuriger en geuriger dan de ander. In een vlinder- en bijentuin is het echt genieten.
Juli is een echte topmaand in de moestuin. Composteren, water geven, planten aanaarden en steunen, uitdunnen, verplanten, verspenen en oogsten. Vergeet niet om ook vakantie te nemen in uw eigen tuin en volop te genieten van alles wat groeit en wat u oogst.
Pioenrozen (Paeonia), klaprozen (Papaver) en stokrozen (Alcea rosea) zijn geen familie van de rozen. De rozenfamilie, Rosaceae herken ik aan de mooie bloesem: appels, peren, kweeperen, aardbeien, frambozen en pruimen. Herkenbaar aan de vijf vrijstaande bloemblaadjes, met meeldraden als haartjes in een penseel en stampers als een dikke kwast vol haren.
De lente is er en de kruidentuin komt weer tot leven. Lees in deze blog over kruiden en wat u daarmee kunt doen. Ook zijn er tips voor de herboristen onder ons.
Marianne heeft ongeveer een jaar een De Wiltfang kas. Ze deelt haar ervaringen met ons: “Ik ben een kwaliteitsmens. De meeste kassen vind ik kil en sfeerloos."
Wie wel eens de bekende Engelse tuinen bezoekt – denk aan bijvoorbeeld Kew Garden en Wisley Garden – ziet daar nog altijd de traditionele vasteplantenborders. Borders die daar al decennia lang te bewonderen zijn. Zo’n border bestaat simpelweg uit een groot aantal verschillende soorten en variëteiten. Anders dan tegenwoordig gebruikelijk is, worden vaste planten in de traditionele borders in grote groepen aangeplant en is de opbouw altijd van laag naar hoog. De laagste planten sluiten aan tegen de terrastegels of het gazon, de hoogste leunen als het ware tegen de haag die als achtergrond dient. Ertussen groeien allerlei planten van gemiddelde hoogte.
Vroeger – (moet je mij horen) – woonden we met ons gezin midden in De Tuinen van Appeltern. Feitelijk was de woonwens er eerder dan de oprichting van ons tuininspiratiepark.. en dus was het min of meer vanzelfsprekend dat onze kinderen opgroeiden in een mini-privé tuintje waar ook bezoekers zo af en toe een kijkje kwamen nemen.
Uw tuin is het grootste deel van het jaar een heerlijke plek om te verblijven. De geur van versgemaaid gras, fris-groene bladeren aan de bomen en opkomende bloemen in de vroege lente: een heerlijk gevoel. Dat gevoel wilt u natuurlijk ook in de winter vasthouden. Want waarom zou u ‘s winters niet ook van uw tuin kunnen genieten? Daarom hebben wij 17 tuinideeën voor de winter op een rijtje gezet, zodat u ook onder winterse omstandigheden plezier hebt en houdt van uw tuin!

Archief

Opgelet, deze website gebruikt cookies, voor meer info klik hier.

© 2017 De Wiltfang ®  |  Industrieweg 7  |  3738 JW Maartensdijk  |  Tel.: 0346 - 218 111  |  info@dewiltfang.nl

KvK: Utrecht 30169535  |  BTWnr NL: NL.8092.75.405.B01 |  BTWnr BE: BE.0679.711.662-RP

inloggen
Gebruikersnaam
Wachtwoord
Onthoud me
Nog geen klant? Maak een account aan.
Wachtwoord vergeten? Wachtwoord resetten.
Hulp nodig of opmerkingen? Klik hier!